Wat betekent Ecological Engineering?

Ecological Engineering (EE) wordt het best omschreven door de definitie die het Centre for Wetlands van de Universiteit van Florida (www.cfw.ufl.edu) daaraan geeft:

Ecological Engineering is het ontwerpen van duurzame ecosystemen die de samenleving integreren met zijn natuurlijke omgeving tot nut van beide. EE houdt in het ontwerpen, aanleggen en beheren van ecosystemen die voor zowel de mens als het milieu waardevol en duurzaam zijn.

EE combineert fundamentele en toegepaste wetenschap ten aanzien van ontwerp, ecologie, economie en natuurwetenschappen voor het herstel en de aanleg van aquatische en terrestrische ecosystemen. EE is een integraal vakgebied dat mondiaal in zowel breedte als in diepte in belangstelling toeneemt aangezien er zich steeds meer mogelijkheden aandienen om ecosystemen te ontwerpen en toe te passen als raakvlakken tussen technologie and milieu.

Eco-engineering

Naast Ecological Engineering wordt in Nederland ook het begrip eco-engineering gebruikt. Ter bij Ecological Engineering de natuur wordt ingezet om het milieu te verbeteren, ligt bij eco-engineering de nadruk op bouwen voor en met de natuur. Bij eco-engineering worden natuurwaarden gemaakt met behulp van technische oplossingen. Zo zijn de omgeving en de natuur sturende principes bij het construeren van een waterbouwkundig werk. Voorbeelden hiervan zijn het aanleggen van een vispassages en nevengeulen. Als bijkomend voordeel kan hierbij verbetering van het fysisch-chemische milieu optreden, maar dit is niet het primaire doel. Bij Ecological Engineering ligt de nadruk juist op het verbeteren van het milieu waarbij optimaal gebruik van ecologische, duurzame processen wordt gemaakt.

Ecological Engineering toegepast op aquatische ecosystemen

Het concept van Ecological Engineering is niet nieuw en is in Nederland op vele plaatsen toegepast. Het accent ligt daarbij op toepassingen van aquatische ecosystemen. Bij een aantal van deze toepassingen is Royal Haskoning betrokken (geweest). Zo is Royal Haskoning momenteel bezig met het project "Waterharmonica" in opdracht van STOWA. In dit project worden de mogelijkheden van EE-toepassingen voor het nazuiveren van effluenten van rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI's) onderzocht. In de nieuwe VINEX-locatie Leidsche Rijn te Utrecht is Royal Haskoning betrokken bij het ontwerp van een watersysteem waarbij een zuiveringsmoeras inlaatwater uit het Amsterdam-Rijnkanaal zuivert alvorens het in de wijk wordt ingelaten. Zie verder ook onder rubriek "Projecten".

Toepassing van EE is een onmisbare stap op weg naar een duurzamer samenleving. EE-systemen bieden de volgende voordelen:

Weinig tot geen gebruik van fossiele energie;
Duurzaam (her)gebruik van water en stoffen;
Goede mogelijkheden voor combinatie met andere functies en gebruiksdoelen, zoals natuurontwikkeling, recreatie, educatie en waterberging. Optimale synergie van effecten bereikbaar;
Lage technische complexiteit en daarmee lage storingsgevoeligheid en onderhoudsgevoeligheid;
Sterk variabele inrichtings- en uitvoeringsvormen;
Goede inpasbaarheid in de omgeving, mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik en hoge belevingswaarde;
Self-supporting;
Flexibel en robuust in doelstelling en kosten.

Nadelen zijn er ook:

Beperkte stuurbaarheid;
Beperkte beheersbaarheid zuiveringsrendementen;
Mogelijk beperkte werking tijdens de winter;
Groot ruimtebeslag.

Per project zal een afweging gemaakt moeten worden of de voordelen opwegen tegen de nadelen en of EE ingezet kan worden voor de belangrijkste doelstellingen.